Đau thần kinh tọa là gì? Tất cả những gì bạn cần biết về hội chứng này

Bạn có bao giờ bỗng dưng cảm thấy một cơn đau như điện giật chạy từ lưng dưới xuống mông. Cơn đau đó có khi còn lạn xuống đến đùi, và kéo dài đến tận gót chân? Nếu đúng vậy, rất có thể cơ thể bạn đang mắc phải hội chứng đau thần kinh tọa. Một hội chứng có những triệu chứng rất dễ nhầm lẫn với nhiều bệnh lý khác. Hãy để bài viết này mang đến những kiến thức cần thiết nhất cho bạn về hội chứng này.

Nội dụng chính

Đau thần kinh tọa là gì? Cơn đau hình thành từ đâu?

Đau thần kinh tọa về bản chất không phải là một bệnh mà là một hội chứng. Nó tập hợp các triệu chứng đau xảy ra dọc theo đường đi của dây thần kinh tọa. Một dây thần kinh lớn nhất và dài nhất trong cơ thể với đường kính có thể lên đến 2cm. Khởi đầu ở vùng hông, dây thần kinh tọa chạy xuống qua mông, dọc theo mặt sau đùi. Sau đó xuống bắp chân, và tỏa ra đến bàn chân và ngón chân.

Đau thần kinh tọa là một hội chứng, tập hợp các triệu chứng đau theo dọc theo đường đi của dây thần kinh tọa từ mông qua chân, xuống bàn chân

Khi cơn đau xuất hiện nghĩa là có nguyên nhân đang gây kích thích hoặc chèn ép dây thần kinh. Và thường những nguyên nhân dẫn đến cơ chế gây đau đến từ hai con đường:

Dây thần kinh tọa bị chèn ép: Khi một cấu trúc nào đó đè rễ hoặc thân dây thần kinh. Cấu trúc này có thể là đĩa đệm thoát vị, gai xương, cơ căng cứng…
Do các phản ứng viêm: Phần lớn đau thần kinh tọa bắt nguồn từ quá trình viêm nhiều hơn. Các phản ứng viêm trong cơ thể sẽ kích thích trực tiếp rễ thần kinh. Từ đó gây nên cơn đau dữ dội hơn cả khi mức độ chèn ép thần kinh không quá lớn.

Triệu chứng nhận biết cơn đau do thần kinh tọa

Điểm đặc trưng của đau thần kinh tọa là tính chất “lan theo đường” của dây thần kinh. Cơn đau không chỉ ở một điểm mà chạy dọc theo hành trình của dây thần kinh. Dây thần tọa vốn là sự hợp nhất của 5 rễ thần kinh xuất phát từ cột sống thắt lưng và xương cùng. Bao gồm L4, L5, S1, S2 và S3 nên tùy thuộc vào rễ thần kinh nào bị ảnh hưởng, triệu chứng sẽ có đặc điểm khác nhau:

Tổn thương rễ L5: Đau và tê bì ở mặt ngoài bắp chân và mu bàn chân. Đặc trưng là yếu khi nâng bàn chân lên.
Tổn thương rễ S1: Đau lan đến gót chân và mặt ngoài bàn chân. Kèm cảm giác tê bì ở ngón chân thứ 3, 4, 5. Đặc trưng giảm phản xạ gân gót (bác sĩ gõ búa vào gót chân, chân không co lại bình thường).

Triệu chứng nhận biết đau thần kinh tọa là cơn đau kéo dài từ môn xuống chân, bàn chân, kèm cảm giác tê bì, ngứa râm ra, đau nhiều hơn khi ngồi,... — Triệu chứng nhận biết đau thần kinh tọa là cơn đau kéo dài từ môn xuống chân, bàn chân, kèm cảm giác tê bì, ngứa râm ra, đau nhiều hơn khi ngồi,…

Ngoài ra, cơn đau do thần kinh tọa có thể nhận biết qua các triệu chứng điển hình như:

Đau lan từ lưng dưới xuống chân: Đây là dấu hiệu đặc trưng nhất. Cơn đau thường bắt đầu từ vùng thắt lưng hoặc mông, sau đó lan dọc theo mặt sau hoặc mặt ngoài đùi, xuống bắp chân, đôi khi đến tận bàn chân và ngón chân.
Chỉ đau một bên: Là triệu chứng đau thường gặp nhất. Cơn đau thường chỉ xảy ra ở một bên, trái hoặc phải, tương ứng với rễ thần kinh bị tổn thương. Đau cả hai bên ít gặp hơn và chỉ khi tổn thương ở vị trí trung tâm của tủy sống.
Đau tăng khi ngồi, giảm khi nằm hoặc đi lại: Do ảnh hưởng từ áp lực cơ thể. Vì khi ngồi, áp lực cơ thể tạo lên đĩa đệm và rễ thần kinh tăng đáng kể.
Tê bì và ngứa ran: Cảm giác tê, ngứa ran, hoặc “kiến bò” ở đùi, bắp chân, hoặc bàn chân. Cảm giác này thường đi kèm với đau hoặc xuất hiện thay thế cho đau ở một số giai đoạn.

Phân biệt đau thần kinh tọa với các bệnh lý tương tự

Những cơn đau thần kinh tọa rất dễ bị nhầm lẫn với triệu chứng của các bệnh lý khác. Vì một số bệnh lý cũng có thể gây đau vùng hông, mông, chân và ngón chân. Chẳng hạn như: hội chứng cơ hình lê, rối loạn khớp cùng chậu, hẹp ống sống hay đau cơ thông thường. Khi nhầm lẫn với các bệnh lý này rất dễ dẫn đến điều trị sai hướng, giảm hiệu quả.

Đau do thần kinh tọa và Hội chứng cơ hình lê (Piriformis Syndrome)

Đây là cặp đôi dễ nhầm nhất vì có những triệu chứng khá tương đồng. Cả hai đều gây đau từ mông lan xuống chân. Sự khác biệt rõ nhất về 2 hội chứng này được thể hiện ở bảng sau:

Sự khác biệt giữa Đau thần kinh tọa và Hội chứng cơ hình lê (Piriformis Syndrome)

Đau thần kinh tọa và Rối loạn khớp cùng chậu (Sacroiliac Joint Dysfunction)

Khớp cùng chậu nằm ngay dưới thắt lưng, nơi cột sống kết nối với xương chậu. Khi bị rối loạn, nó có thể gây đau giống hệt đau thần kinh tọa. Nghiên cứu ghi nhận đến 30% ca được chẩn đoán sơ bộ là thoát vị đĩa đệm thực ra là đau từ khớp cùng chậu. Thế nhưng vẫn có điểm phân biệt rõ ràng giữa đau thần kinh tọa và rối loạn khớp cùng chậu. Đó là cơn đau do khớp cùng chậu chỉ đau tập trung quanh vùng hông và mông. Nó ít lan xuống dưới gối, và thường không có tê bì rõ ràng như đau do thần kinh tọa.

Đau thần kinh tọa và Hẹp ống sống (spinal stenosis)

Hẹp ống sống cũng gây đau tương tự nhưng có đặc điểm riêng: đau nhiều khi đứng, đi bộ lâu. Đồng thời cơn đau cũng giảm khi ngồi hoặc cúi người về phía trước. Đây là dấu hiệu đau điển hình của hẹp ống sống, không phải thoát vị đĩa đệm đơn thuần.

Đau thần kinh tọa và Đau cơ thông thường

Đau cơ lưng thông thường thường khu trú ở lưng, không lan xuống dưới gối. Có thể cảm thấy tăng khi ấn vào vùng đau, giảm khi nghỉ ngơi và chườm ấm. Đau thần kinh tọa thì đau chân là triệu chứng chủ đạo, thường nặng hơn đau lưng. Và cơn đau này thường đi theo đường rõ ràng.

Đau thần kinh tọa được phát hiện sớm và điều trị đúng hướng có tỷ lệ phục hồi rất cao. Thế nên bạn đừng nên chủ quan mà bỏ qua việc thăm khám sớm và kịp thời. Nếu có những triệu chứng đau như trên đừng ngại đến ngay iBone Fisio để thăm khám. Với 20 năm kinh nghiệm điều trị cơ xương khớp và thần kinh, iBone Fisio sẵn sàng hỗ trợ bạn. Giúp bạn tìm đúng nguyên nhân và lên phác đồ phù hợp xóa tan cơn đau này.